Cây Hông (Paulownia), còn được mệnh danh là “nhà vô địch tăng trưởng” trong giới lâm nghiệp, loài cây đang trở thành lựa chọn hàng đầu cho các mô hình phủ xanh đất trống và phát triển kinh tế rừng bền vững. Với khả năng lớn nhanh gấp 3–5 lần so với các loài cây lấy gỗ thông thường như tràm hay keo, Paulownia mang lại chu kỳ thu hoạch ngắn cùng giá trị thương phẩm vượt trội. Trong thời điểm hiện tại, cây hông đang đặc biệt được quan tâm cả ở trong nước và các nước lân cận.
Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng của dòng cây này, người trồng cần nắm rõ kỹ thuật trồng cây Hông (Paulownia) đúng chuẩn sinh thái. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình từ chuẩn bị đất, gieo trồng đến mô hình xen canh tạo dòng tiền ngắn hạn.
1. Đặc điểm của cây Hông
Cây Hông thuộc chi Paulownia, là nhóm cây thân gỗ có tốc độ sinh trưởng khá nhanh trong điều kiện thích hợp. Cây có tán rộng, lá lớn và bộ rễ phát triển mạnh.
Gỗ Hông có trọng lượng nhẹ, tương đối ổn định và có khả năng cách nhiệt tốt. Gỗ có thể được sử dụng trong một số lĩnh vực như sản xuất đồ gỗ, nội thất, thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm gỗ nhẹ, một số nơi sử dụng đối với đóng tàu và sản xuất báng súng.
Sinh trưởng của cây phụ thuộc nhiều vào giống, đất, nước, khí hậu và chế độ chăm sóc. Vì vậy, không nên áp dụng một mật độ hoặc thời gian khai thác cố định cho mọi vùng trồng.
2. Điều kiện thích hợp để trồng cây Hông
Đất trồng
Cây Hông phát triển tốt trên đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt. Đất thịt nhẹ, đất pha cát hoặc những khu vực có tầng đất canh tác tương đối sâu thường phù hợp.
Điều quan trọng nhất là đất phải thoát nước tốt. Không nên trồng cây Hông ở những vị trí thường xuyên bị ngập úng hoặc đọng nước lâu ngày.
Ánh sáng
Hông là cây ưa sáng nên cần trồng ở nơi có ánh sáng đầy đủ. Không nên trồng cây dưới tán rừng hoặc nơi bị che bóng kéo dài.
Nước
Cây cần được cung cấp đủ nước trong giai đoạn mới trồng và thời kỳ sinh trưởng mạnh, cho nên để giảm thiểu chi phí, nên trồng cây vào mùa mưa. Tuy nhiên, việc tưới nước cần kết hợp với khả năng thoát nước của đất để hạn chế tình trạng úng rễ.
3. Chọn cây giống Hông trước khi trồng
Chất lượng cây giống ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ sống và khả năng sinh trưởng sau khi trồng.
Nên chọn cây giống có:
- Thân khỏe, thẳng, không bị dập gãy.
- Lá xanh, không có dấu hiệu sâu bệnh.
- Bộ rễ phát triển tốt.
- Cây sinh trưởng đồng đều.
- Bầu cây chắc, không bị vỡ khi vận chuyển.
- Có nguồn gốc giống rõ ràng.
Đối với sản xuất cây giống quy mô lớn, có thể sử dụng cây giống được nhân bằng phương pháp nuôi cấy mô hoặc các phương pháp nhân giống phù hợp với từng dòng Paulownia. Tuy nhiên, đối với cây nuôi cấy mô, giá thành cây giống có thể cao gấp nhiều lần so với cây giống được tạo từ hạt.
4. Kỹ thuật trồng cây Hông
Chuẩn bị đất và hố trồng
Trước khi trồng cần phát dọn thực bì, làm sạch cỏ và lựa chọn vị trí có khả năng thoát nước tốt.
Có thể đào hố với kích thước khoảng 30x30x30cm đến 60x60x60cm, tùy điều kiện đất và quy mô trồng.
Đất mặt được để riêng, sau đó trộn với phân hữu cơ hoai mục và một lượng phân lân phù hợp trước khi lấp hố.
Không nên bón phân hóa học với liều lượng quá cao trực tiếp vào vị trí tiếp xúc với rễ cây non vì có thể gây ảnh hưởng đến bộ rễ.
Cách trồng đúng là: Đào hố, bón phân (một lượng phân nhỏ hơn liều lượng nhà sản xuất khuyến cáo), sau đó lấp 1 lớp đất khoảng 10cm rồi mới đặt cây con và lấp đất. Khi trồng, nén nhẹ đất, sau 1 tuần có thể đi dặm lại kết hợp với việc dựng lại những cây có dấu hiệu bị nghiêng, đổ.
Mật độ và khoảng cách trồng
Mật độ trồng cần căn cứ vào mục tiêu sản xuất, giống cây và điều kiện đất đai.
Nếu trồng Hông với mục tiêu tạo thân gỗ lớn, có thể tham khảo khoảng cách 3mx3m, tương đương khoảng 1.100 cây cho 1 ha đất trồng.
Ở những mô hình cần không gian rộng hơn cho cây phát triển hoặc kết hợp với cây trồng khác, có thể điều chỉnh mật độ cho phù hợp.
Không nên áp dụng cứng một mật độ cho tất cả các vùng trồng.
Cách trồng cây giống
Khi trồng, thực hiện theo các bước:
- Tưới ẩm bầu cây trước khi đưa ra ruộng.
- Xé hoặc tháo nhẹ túi bầu, tránh làm vỡ bầu đất.
- Đặt cây thẳng đứng vào giữa hố.
- Lấp đất xung quanh bầu và nén nhẹ.
- Phần cổ rễ nên ngang hoặc cao hơn mặt đất một chút, tránh lấp đất quá sâu.
- Tưới nước ngay sau khi trồng.
Nếu trồng vào thời điểm có mưa đều và đất đủ ẩm, lượng nước tưới có thể điều chỉnh theo điều kiện thực tế.
5. Chăm sóc cây Hông sau khi trồng
Giai đoạn từ khi trồng đến khi cây hình thành bộ rễ và thân ổn định là thời kỳ cần được chăm sóc kỹ nhất.
Làm cỏ
Cần kiểm soát cỏ dại xung quanh gốc, đặc biệt trong năm đầu tiên. Có thể phát cỏ thủ công hoặc sử dụng biện pháp phù hợp với quy mô sản xuất.
Bón phân
Có thể bổ sung phân hữu cơ và phân khoáng theo tình trạng đất và tốc độ sinh trưởng của cây.
Việc bón phân nên chia thành nhiều lần thay vì tập trung một lượng lớn trong một lần. Lượng phân cụ thể cần điều chỉnh theo tuổi cây, độ phì của đất và điều kiện chăm sóc.
Tưới nước
Cây hông khá dễ tính, nếu trồng hông vào mùa mưa và cây đã bén rễ ổn định sau 06 tháng tuổi thì gần như không cần quan tâm quá nhiều đến việc tưới nước cho cây.
6. Tạo thân và tỉa cành cho cây Hông
Đối với cây Hông trồng lấy gỗ, việc tạo thân thẳng và hạn chế cành bên có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng thân gỗ.
Trong một số mô hình sản xuất Paulownia, người trồng có thể áp dụng biện pháp chọn chồi và tạo lại thân khi cây còn nhỏ. Sau khi cắt hoặc xử lý thân, cần chọn một chồi khỏe, mọc thẳng để tiếp tục nuôi thành thân chính.
Tuy nhiên, thời điểm và mức độ cắt cần căn cứ vào giống, tuổi cây, điều kiện sinh trưởng và mục tiêu sản xuất. Không nên áp dụng cắt sát gốc một cách máy móc cho mọi vườn Hông.
Bên cạnh đó, có thể tỉa những cành mọc thấp hoặc cành yếu để hạn chế mắt cành trên thân và tạo thân cây thẳng hơn.
7. Trồng xen cây Hông với cây ngắn ngày
Trong những năm đầu, khi tán cây Hông chưa phát triển lớn, người trồng có thể nghiên cứu mô hình nông – lâm kết hợp.
Một số cây ngắn ngày có thể được xem xét trồng xen tùy điều kiện đất và khí hậu như:
- Đậu tương.
- Lạc.
- Ngô.
- Một số cây dược liệu (ba kích, cát sâm, trà hoa vàng,…)
- Một số cây trồng phủ đất phù hợp.
- Đặc biệt, cây hông có thể trồng làm trụ tiêu, việc này đã được rất nhiều nông dân áp dụng.
Khi lựa chọn cây trồng xen cần đảm bảo không cạnh tranh quá mạnh về nước, ánh sáng và dinh dưỡng với cây Hông.
8. Phòng trừ sâu bệnh cho cây Hông
Cây Hông cũng có thể bị ảnh hưởng bởi sâu ăn lá, sâu hại thân, bệnh trên rễ và một số bệnh phát sinh trong điều kiện ẩm độ cao.
Để hạn chế sâu bệnh, cần:
- Sử dụng cây giống khỏe mạnh.
- Trồng trên đất thoát nước tốt.
- Không để cỏ dại phát triển quá mức.
- Thường xuyên kiểm tra lá, thân và gốc cây.
- Phát hiện sớm để xử lý theo mức độ gây hại.
Với những mô hình sản xuất theo hướng sinh thái, có thể ưu tiên các biện pháp quản lý tổng hợp và chế phẩm sinh học phù hợp trước khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
9. Những lưu ý khi trồng cây Hông lấy gỗ
Muốn cây Hông phát triển tốt, người trồng cần đặc biệt chú ý đến ba yếu tố: giống cây, khả năng thoát nước của đất và chăm sóc trong những năm đầu.
Không nên chỉ dựa vào quảng cáo về tốc độ sinh trưởng để quyết định đầu tư. Khả năng tăng trưởng thực tế của cây còn phụ thuộc rất lớn vào giống, điều kiện đất đai, khí hậu, nguồn nước và kỹ thuật chăm sóc.
Đối với mô hình trồng rừng quy mô lớn, nên khảo sát đất và điều kiện khí hậu tại khu vực dự kiến trồng trước khi quyết định mật độ và giống cây.
Kết luận
Kỹ thuật trồng cây Hông (Paulownia) không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người trồng chú ý ngay từ khâu lựa chọn giống và chuẩn bị đất. Cây cần được trồng ở nơi có đủ ánh sáng, đất tơi xốp và thoát nước tốt. Trong giai đoạn đầu, việc làm cỏ, cung cấp nước, dinh dưỡng và tạo thân đúng cách sẽ ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cây về sau.
Nếu lựa chọn đúng giống và áp dụng quy trình chăm sóc phù hợp với điều kiện địa phương, cây Hông có thể trở thành một lựa chọn đáng quan tâm trong các mô hình trồng cây lấy gỗ và nông – lâm kết hợp.
Để thuận tiện hơn, quý khách có thể liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất!
Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ:
Zalo: 0967239503
Email: [email protected]
Địa chỉ: Quan Ngoại – Tam Dương Bắc – Phú Thọ
Facebook: Cây giống Tam Đảo
Tiktok: Cây giống Tam Đảo
